آیا می دانید محارم نسبی چه کسانی هستند؟

ارسال شده توسط ادمین در 25 آذر 1393 ساعت 23:09:28

آیا می دانید محارم نسبی چه کسانی هستند؟

محارم جمع محرم، یعنی کسانی که به دلیل خویشاوندی، هرگز نمی توانند با یکدیگر ازدواج کنند. قرابتی که موجب محرومیت می شود بر سه گونه است؛ نسبی، رضاعی و سببی.

الف - نسبی

هفت دسته از مردان و زنان فامیل به شرح زیر با یکدیگر محرمند:

 محارم مرد:

1- مادر، مادر بزرگ پدری و مادری به بالا

2- دختر و نوه های دختری و پسری تا آخر

3- خواهر

4- دختر خواهر و نوادگان او تا آخر

5- دختر برادر و نوادگان او تا آخر.

6- عمه و عمه های پدران و مادران به بالا

7- خاله و خاله های پدران و مادران به بالا

محارم زن:

1-پدر، پدربزرگ پدری و مادری به بالا.

2- پسر و نوادگان پسری و دختری تا آخر.

3- برادر

4- پسر برادر و نوادگان او تا آخر

5- پسر خواهر و نوادگان او تا آخر

6- عمو و عموهای پدران و مادران به بالا

7- دایی و دایی های پدران و مادران به بالا

توضیح 1: در دسته های یاد شده تفاوتی نیست بین این که افراد از طریق پدر و مادر یا از طریق یکی از آنها با یکدیگر خویشاوند باشند.

توضیح 2: در حرمت ازدواج، تفاوتی میان نسبت شرعی و غیرشرعی نیست؛ یعنی هر یک از افراد یاد شده در جدول، اگرچه از راه نامشروع نیز به دنیا آمده باشد، نمی تواند با نامبردگان ازدواج کند.

ب- رضاعی

اگر کودکی، شیر غیر مادر خود را با شرایط خاصی بنوشد، به آن زن (دایه) و بستگان او محرم می شوند که به آن، محرم رضاعی یا شیری گفته می شود.

شرایط شیرخوارگی محرمیت

1- شیر دایه، محصول زایمان و آمیزش شرعی و حلال باشد. بنابراین اگر زنی بدون زایمان کودک را شیر بدهد یا از راه زنا زایمان کند، به کودک محرم نمی شود.

2- کودک، شیر را به طور مستقیم از پستان بمکد. اگر شیر را در دهانش بدوشند یا در ظرفی بدوشند و به او بدهند، محرم نمی شود.

3- دایه هنگام شیر دادن، زنده باشد؛ بنابراین اگر کودک، همه یا برخی از نصاب شیرخوارگی را از زن مرده تغذیه کند؛ سبب محرمیت نمی شود.

4- سن شیرخوار از 24 ماه قمری، تجاوز نکرده باشد.

5- کمیت و کیفیت شیر خوردن به سه شکل زیر باشد:

الف- آن قدر شیر بخورد که گوشتش بروید و استخوانش محکم شود.

ب- یک شبانه روز، غذایش منحصر در شیر دایه باشد.

ج - یا 15 مرتبه به طور مکفی ومتوالی شیر دایه را بنوشد.

 احکام شیرخوارگی

- کودک باید 15 مرتبه از یک زن شیر بنوشد و اگر چند مرتبه از یک زن و چند مرتبه از زن دیگر شیر بنوشد، گرچه شوهر آن دو، یک نفر باشد، سبب محرمیت نمی شود.

- همچنین دایه باید 15 مرتبه شیر را از یک شوهر به کودک بدهد؛ بنابراین اگر مثلا 8 مرتبه را از زایمان برای یک شوهر و 7 مرتبه را از زایمان برای شوهر دوم به یک کودک شیر دهد، محرم نمی شود.

- هرگاه شیرخوارگی با همه ی شرایط، تحقق یافت، دایه و شوهرش، پدر و مادر رضاعی کودک شیرخوار می شوند و پدران و مادران آن ها اجداد کودک محسوب می شوند و فرزندانشان برادران و خواهران رضاعی کودک شمرده می شوند- چه آن ها که پیشتر به دنیا آمده اند و چه آن ها که بعدا به

دنیا می آیند- و در واقع، کودک شیرخوار، یکی از فرزندان این خانواده به حساب می آید و کلیه ی کسانی که در جدول گذشته برشمردیم از راه شیرخوارگی بر این کودک محرم می شوند.

- پدر اصلی کودک رضاعی، نمی تواند با هیچ یک از فرزندان پدر رضاعی او ازدواج کند؛ چنان که نمی تواند با فرزندان نسبی مادر رضاعی کودک، ازدواج کند.

- اگر مادر بزرگی، نوه ی دختری خود را با شرایط یاد شده شیر بدهد، مادر کودک بر همسرش حرام می شود و عقد ازدواج آن ها باطل می گردد.

- اگر کسی در تحقق شیرخوارگی یا برخی از شرایط آن از نظر کمی و کیفی تردید داشته باشد باید بنا را بر عدم محرمیت بگذارد.

ج- سببی

پیمان زناشویی نیز، سبب محرمیت میان برخی از افراد دو فامیل می شود که در جدول زیر آمده است:

کسانی که به داماد ، محرم می شوند:

مادر و مادربزرگ های عروس به بالا

دختر زن ( نادختری) و نوه های او تا آخر*

زن پدر( نامادری)

زن پسر (عروس)

نواده های پسری زن تا آخر

کسانی که به عروس، محرم می شوند:

پدر و پدر بزرگ های داماد به بالا

پسرشوهر (ناپسری ) و نوه های او تا آخر

شوهر مادر (ناپدری)

شوهردختر (داماد)

نواده های دختری شوهر تا آخر

احکام محرمیت سببی

- مرد نمی تواند بدون اجازه ی همسر خود با دختر برادر یا دختر خواهر او ازدواج کند.

- ازدواج با دو خواهر در یک زمان جایز نیست؛ خواه خواهران نسبی باشند یا رضاعی و خواه ازدواج دائم باشد یا موقت . پس اگر با یکی از خواهران ازدواج کند. عقددومی باطل است و اگر هر دو را با یک عقد بخواهد به ازدواج خود درآورد یا صیغه ی عقد آن ها را همزمان اجرا کنند، عقد هر دو

باطل است.

- اگر زن و مردی از یکدیگر جدا شوند و با افراد دیگری ازدواج کنند، دختر و نوه های پسری و دختری زن بر شوهر اول و پسر نوادگان پسری و دختری مرد بر همسر اول او محرم هستند.

- اگر زنی را به عقد خود درآورد ولی با او آمیزش نکند و او را طلاق بدهد، یا این که پیش از آمیزش بمیرد، می تواند با دختر آن زن ازدواج کند.

- اگر کسی با زن شوهرداری زنا کند، خواه مسلمان باشد یا نامسلمان، پس از جدا شدن از شوهرش، به هیچ عنوان نمی تواند با او ازدواج کند.

موانع دیگرازدواج

علاوه بر آنچه یاد شده برخی موارد دیگر نیز مانع ازدواج زن و مرد می شود که عبارتند از:

1-کفر و ارتداد

ازدواج زن مسلمان با مرد کافر و مرد مسلمان با زن کافر، جایز نیست؛ چه به طور دائم، به طور موقت، ولی ازدواج موقت مرد مسلمان با زن اهل کتاب، مانند یهودی و مسیحی جایز است.

اگر یکی از زن و شوهر یا هر دو با هم از دین برگردند و مرتد شوند؛

الف- اگر پیش از عروسی باشد، ازدواج آن دو باطل می شود.

ب- اگر بعد از عروسی باشد و شوهر، مرتد فطری گردد، ازدواج باطل می شود.

ج- اگر زن بعد از عروسی مرتد شود- خواه فطری یا ملی* یا شوهر بعد از عروسی، مرتد ملی گردد. باطل شدن ازدواج متوقف بر پایان یافتن عده است. و اگر طی این مدت آن که مرتد شده، توبه کند، ازدواج به قوت خود باقی خواهد ماند.

2- ازدواج در حال احرام

اگر مردی در حال احرام زنی را برای خود عقد کند، و بداند که عقد در حال احرام، حرام است، آن زن برای همیشه به او حرام می شود، خواه عقد دائم باشد یا موقت، خواه زن نیز در حال حرام باشد یا نباشد، خواه مرد خود صیغه خوانده باشد یا وکیل؛ و اگر نداند عقد در حال احرام، حرام است، عقدی

که خوانده باطل است، ولی حرمت ابدی نمی آورد.

در مسأله ی یاد شده تفاوتی نیست بین این که احرام برای حج واجب باشد یا مستحب؛ یا این که احرام برای عمره ی واجب باشد یا مستحب، یا اینکه حج و عمره برای خودش باشد یا نیابت از دیگری.

3- دشمنی و غلو

ازدواج زن یا مرد باایمان با کسی که به طور علنی، دشمن اهل بیت علیهم السلام است و به آنان ناسزا می گوید و یا درباره ی آنان غلو و زیاده روی می کند و آنان را خدا یا پیغمبر می داند، جایز نیست.

4- سه طلاقه

مردی که سه بار زنش را طلاق دهد، دیگر نمی تواند با او ازدواج کند، مگر مرد دیگری به عنوان محلل- با شرایط خاصی - با او ازدواج کند و او را طلاق دهد و اگر نه بار همسرش را طلاق دهد و در این بین دو محلل با وی ازدواج کنند ، طلاق نهم، سبب حرمت ابدی می شود.

هم چنین اگر مردی، نسبت زنا به همسرش بدهد یا منکر فرزندی نوزاد او شود با آداب و شرایط خاصی - که اصطلاحا «لعان» نامیده می شود آن زن حرمت ابدی می یابد.

5- عمل شنیع

موارد زیر، سبب تحریم همیشگی ازدواج می شود:

- زنا با زن شوهردار (که توضیح آن گذشت)

- زنا با زنی که در عده ی طلاق به سر می برد.

- لواط؛ که سبب تحریم دایمی ازدواج فاعل با مادر، خواهر با دختر مفعول می شود.

قرآن کریم می فرماید:

"حرمت علیکم امهاتکم و بناتکم و اخواتکم و عماتکم و خالاتکم و بنات الاخ و بنات الاخت ". سوره نساء آیه 23

برای شما (ازدواج با ) مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمه هایتان و خاله هایتان و دختران برادرانتان و دختران خواهرانتان .... حرام گردید .

تفصیل احکام :

محرمهای نسبی که اردواج با آنها حرام است به شرح زیر می باشند :

1- مادر و مادر بزرگ و هرچه بالاتر رود ، چه مادر بزرگ از سوی پدر باشد یا از مادر.

2- دختر و نوه های دختران هرچه پایین آیند .

و اگر مردی بداند که دختری از او زاده شده است نباید با او ازدواج کند حتی اگر شرعا نسبتش با او منتفی شده باشد ، چنانکه زاییده زنا باشد ، با مادر او را لعان کرده باشد .

3- دختران پسر هرچه پاببن آیند .

4- خواهران ؛ خواه از پدر یا از مادر یا از هردوی آنها باشند .

5- دختران خواهر و دختران فرزندان ایشان .

6- عمه ؛ چه خواهر تنی پدر باشد یا خواهر ناتنی او ، و نیز عمه های پدر و عمه های مادر .

7 خاله ؛ چه خواهر تنی مادر باشد با خواهر نا تنی ، و خاله مادر و خاله پدر و به همین ترتیب هرچه بالاتر رویم .

8- دختران برادر ( خواه برادر تنی باشدیا ناتنی ) و نیز نوه دختر برادر و دختر نوه پسری او یا نوه دختری او .

9- دختران خواهر ( خواه تنی باشد یا ناتنی ) و دختران ایشان . به همین ترتیب همچون زنان ، مردان نیز بر زنان محرم می شوند پس پدر ، عمو و دایی هرچه بالا روند ، پسر و هرچه پاببن آید ، و برادر و پسران او و پسران خواهر .

محارم نسبی در احکام

سوال- نگاه کردن به مرد یا زن محرم با قصد لذت مرد و زنی که به یکدیگر محرمند آیا می‌توانند به قصد لذت به بدن یکدیگر نگاه کند ؟

محرم وقتی می تواند به بدن محارم خود (البته غیر از عورت ) نظر کند

که از نظر کردن لذت نبرد و به اصطلاح قصد ریبه نداشته باشد و فرقی در نظر کننده نیست چه مرد باشد وبخواهد به بدن مادر وخواهر و دختر خود نگاه کند

و چه زن بخواهد به بدن پدر و برادر و پسر خود نگاه کند

   چند تذکر برای جدول محارم نسبی

ـ در مسأله محارم نسبی‌ نباید‌ از اصطلاحات‌ به طور مستقیم‌ استفاده شود.

مثلاً دائی‌ (برادر مادر) یا عمو (برادر پدر) است.

ـ نوه یا نبیره‌ که همان‌ فرزند‌ ( دختر‌ دختر) یا ( فرزند پسر‌پسر‌) و… می‌باشد

ـ تنی یا ناتنی : تنی‌ از یک پدر و مادر می‌باشد‌ (مشترک)

ناتنی‌ گاهی از یک‌ پدر به هم مشترک‌ می‌باشند.

گاهی‌ از یک مادر با هم مشترک می‌باشند.

محارم نسبی

  افرادی که هم به   زن  و هم به مرد

 محرم هستند

 افرادی که هم به  مرد هم به وزن  محرم هستند

پدر       مادر

پدر مادر( پدر بزرگ مادری ) و...هر چه بالا  روند              مادر مادر ( مادر بزرگ مادری ) و...هر چه بالا روند

پدر  پدر ( پدر بزرگ پدری ) و ...هر چه بالا روند  مادر پدر ( مادر بزرگ پدری ) و ...هر چه بالا روند

پسر        دختر

پسر پسر ( نوه پسری ) و ...هر چه پائین روند            دختر دختر ( نوه دختری ) و....هر چه پائین تر روند

پسر دختر ( نوه دختری ) و ...هر چه پائین روند       دختر پسر ( نوه پسری ) و ...هر چه پائین تر روند

برادر     خواهر

پسر برادر ( برادر زاده ) و ...هر چه پائین روند          دختر خواهر ( خواهر زاده ) و ...هر چه پائین روند

پسر خواهر ( خواهر زاده ) و ...هر چه پائین روند      دختر برادر ( برادرزاده ) و هر چه پائین روند

عمو ( برادر پدر )            عمه ( خواهر پدر )

عموی پدری ( برادر پدر پدر ) و هر ...چه بالا روند             عمه پدر ( خواهر پدر پدر ) وهرچه ...بالا روند

عموی مادری ( برادر پدر مادر ) و هر ..چه بالا روند            عمه مادر ( خواهر پدر مادر ) و هر چه ....بالا روند

دائی ( برادر مادر )          خاله ( خواهر مادر )

دائی مادری ( برادرمادر مادر ) وهر ...چه بالا روند   خاله مادری ( خواهر مادر مادر ) و هر چه ..بالا روند

دائی پدری ( برادر مادر پدر ) وهر ...چه بالا روند    خاله پدری ( خواهر مادر پدر ) و هر چه ..بالا روند

جدول محارم نسبی در اخر کتاب اورده شده است شما می توانید با نوشتن اسامی محارم خود انها را بهتر بشناسید

آیا مردى که مى‏میرد همسرش به او نامحرم مى‏شود؟

زن و شوهر تا مادامى که طلاقى بین آنها واقع نشده براى همیشه به یکدیگر محرم هستند (حتى بعد از مرگ). غلط مشهورى است که معلوم نیست از کجا سرچشمه

گرفته است که مى‏گویند بعد از مردن زن و شوهر به یکدیگر نامحرم مى‏شوند. در تاریخ نیز آمده است که حضرت على (ع) حضرت زهرا (س) را غسل دادند و تجهیز کردند. به طور کلى همه فقها مى‏گویند: بعد از مرگ زن شوهر او از دیگران به غسل و کفن و دفن زنش اولى مى‏باشد. زن و مرد همین

طور که در زمان حیات مى‏توانند یکدیگر را ببوسند در زمان ممات نیز همین حکم را دارد.

آیا عموهاى ناتنى که مادرشان مادربزرگ من است و شوهر دوم مادربزرگم‏و فرزند شوهر دوم آن بر ما نیز محرم‏اند؟

عموهاى ناتنى شما که مادرشان مادربزرگ شماست به شما محرمند

و همچنین شوهر دوم مادربزرگ به شما محرم است اما فرزند شوهر دوم

که از زن دیگرى بوده است به شما محرم نیست.

حقوق آنللاین

این مطلب را به اشتراک بگذارید:


  • درباره ما

    موسسه حقوقی فقیه نصیری در بهار سال هشتاد و هشت به همکاری سه نفر از وکلای پایه یکم دادگستری ، عضو کانون وکلای دادگستری استان مازندران ، به مدیریت عاملی آقای البرز فقیه نصیری، ریاست آقای احسان فقیه نصیری و نائب رئیسی آقای گودرز فقیه نصیری(با بیش از دو دهه فعالیت در این عرصه) تحت ...

  • ارتباط با ما

    نشانی: چالوس، مقابل دادگستری، ساختمان وکلا، طبقه اول، واحد سوم

    تلفن: 01152255455 , 01152254080